20-sty stycznia już jutro – termin na zmianę formy opodatkowania osób prowadzących działalność gospodarczą. Większość ma wybór między ryczałtem, zasadami ogólnymi (skala podatkowa, progresja) i podatkiem liniowym.

Czym się kierować przy wyborze? Temat brew pozorom nie jest skomplikowany i sprowadza się do dwóch kwestii: matematyki oraz naszych potrzeb i możliwości.

Poniższe kwestie służą nie tylko oszacowaniu korzyści ze zmiany formy opodatkowania, ale mogą posłużyć każdemu kto dopiero zakłada swoją działalność gospodarczą i zastanawia się nad najkorzystniejszą formą płacenia podatku pit.

1 krok – trzeba sprawdzić jakie są możliwe formy opodatkowania

Przede wszystkim trzeba rozważyć, czy nasze dochody mogą być w ogóle opodatkowane inaczej niż wg zasad ogólnych. Popularna wśród drobnych przedsiębiorców „skala” ma podstawową zaletę: niezależnie jakie usługi i towary sprzedajemy w naszej firmie i dla kogo, ta forma jest możliwa dla każdego prowadzącego działalność gospodarczą. To pozostałe są obwarowane różnymi zasadami i wyjątkami.

Ryczałtem nie możemy opodatkować każdego przychodu. Istotne staje się zatem bezpośrednio, jaki rodzaj sprzedaży prowadzimy. Z tej formy opodatkowania nie skorzystają agenci ubezpieczeniowi, doradcy finansowi, agencje reklamowe, detektywi, prawnicy, księgowi a nawet doradcy podatkowi. Pełną listę wyłączeń z ryczałtu znajdziecie w załączniku do ustawy, dostępnym w aktualnej wersji tutaj. Przepis odnosi się w większości, oprócz opisu, do numeru klasyfikacji PKWiU, zatem w razie wątpliwości czy nie jesteśmy wyłączeni z ryczałtu, warto zajrzeć do opisu numeru PKWiU.  Zawsze też pomocą bywa google, bo większość problemów z wyborem formy opodatkowania dotyka sporej grupy osób i ktoś zapewne na interesujący nas temat już coś napisał. Często są to też interpretacje indywidualne, czy ogólne – jak chociażby ostatnia ogólna dla adwokatów świadczących usługi pomocy prawnej z urzędu.

Podatek liniowy warto rozważyć przy dużych dochodach, gdy mamy mało kosztów i wysokie przychody, a ryczałt jest niemożliwy. Wyłączenia z podatku liniowego są bardzo proste, nie mogą tej formy opodatkowania wybrać przedsiębiorcy którzy jednocześnie uzyskują przychody w ramach działalności gospodarczej i w ramach umowy o pracę od tego samego podmiotu (firmy), ze świadczenia tych samych usług i w tym samym roku podatkowym (art. 9a ust 3 pdof). Zasady są jasne:

  • nasze usługi dla aktualnego lub byłego pracodawcy (ten sam rok podatkowy), jakie świadczymy, nie mogą pokrywać się z tymi jakie świadczyliśmy jako pracownik;
  • umowy zlecenia i dzieło nie są brane pod uwagę gdy mowa o tym wyłączeniu – nie mają znaczenia;
  • ograniczenie dotyczy tylko tego samego roku w którym świadczymy usługi i nie przenosi się na lata następne;
  • jeśli mamy podatek liniowy i zatrudnimy się na umowę o pracę u naszego nabywcy usług, na to samo co świadczyliśmy w ramach działalności – tracimy prawo do podatku liniowego wstecz, tj. za cały rok podatkowy a nie od momentu złamania warunków. Musimy rozliczać się podatkiem wg skali. Niekiedy może to być opłacalne, gdy pochopnie wybraliśmy podatek liniowy i bardziej dla danego roku opłacają się zasady ogólne. Niejeden przedsiębiorca wykorzystał ten przepis.

Dochody opodatkowane pod. liniowym nie łączą się z innymi dochodami, mamy osobne zeznanie na nie – pit-36l. Gdy oprócz dochodów z działalności mamy jeszcze inne rozliczane wg skali jak umowa o pracę/zlecenie/dzieło/emerytury/renty/zasiłki; do policzenia korzystnej formy opodatkowania należy wziąć pod uwagę sumę wszystkich tych dochodów.

Gdy policzymy bez uwzględnienia tych innych dochodów podatek z działalności, wg skali może być niższy niż liniowy. Ale jeśli policzymy podatek wg skali od łącznych dochodów, może się okazać że zapłacimy sumarycznie mniejszy pit gdy z działalności wybierzemy jednak podatek liniowy.

Negatywne aspekty podatku liniowego to brak możliwości wykorzystania ulg z jakich korzystają osoby rozliczające się skalą (np. darowizny) i wspólnego zeznania rocznego (z dzieckiem/małżonkiem).

2 krok – matematyka, liczymy wysokość podatku wg dostępnych metod opodatkowania

To stosunkowo najprostsza technika w całym procesie decyzyjnym. Musimy oszacować nasze przychody i koszty na nadchodzący rok.  Wielu przedsiębiorców robi to na podstawie roku poprzedniego. Niekiedy  jest to błąd, ale nie w przypadku gdy nasze dochody są w miarę stałe. W przypadkach stałych umów, abonamentów, itp. płaconych przez klientów i stałych kosztów prowadzenia naszego biznesu,  im bardziej stabilny biznes prowadzimy – tym bardziej możemy oprzeć się o dane z lat poprzednich. Jeśli dopiero zaczynamy przygodę z biznesem, planujemy zmiany, zawieramy nowe umowy na sprzedaż, planujemy nowe inwestycje – tym większy błąd możemy popełnić przewidując wartości przychodów i kosztów na dany rok. Nikt nie jest nieomylny, życie jest nieprzewidywalne – niestety formę opodatkowania określamy z góry, nic na to nie poradzimy. Nie możemy „z dołu” wybrać najkorzystniejszej dla nas formy płacenia podatków.

Kiedy już będziemy wiedzieli, jakie obroty prawdopodobnie wydarzą się w tym roku – wystarczy policzyć wysokość podatku dla możliwych form opodatkowania. Nie będę zanudzała formułami liczenia podatku pit; polecam kalkulator na stronie kalkulatory.gofin.pl – policzy za nas te wartości w przeciągu sekund, ryczałt, podatek wg skali jak i podatek liniowy.

Kalkulator nie uwzględnia w wyliczeniach składek ZUS, jednakże nie zmienia to gruntownie wyliczeń – składki zdrowotne zmniejszają podatek obliczony według wszystkich tych trzech metod, zatem praktycznie nie mają wpływu na decyzję, która forma opodatkowania spowoduje odprowadzenie do urzędu skarbowego jak najmniejszej kwoty.

Jak najmniej podatku oddanego fiskusowi jest na pewno kluczowa dla wielu z nas, ale matematyka to nie wszystko.

3 krok – inne potrzeby i możliwości

Nie jest tajemnicą, im prostsze formy opodatkowania i prowadzenia ewidencji podatkowych, z tym większym kosztem finansowania oraz korzystania z różnorakich form dofinansowania musi się liczyć przedsiębiorca i jego najbliżsi. Koszty kredytów i zdolności kredytowej są inaczej liczone dla osób na ryczałcie, inaczej dla osób płacących podatki od dochodów, jeszcze inaczej dla vatowców. Poprawić wskaźniki finansowe mogą deklaracje vat, stanowiące szczególnie w przypadku ryczałtowców handlujących towarami, dodatkową dokumentację określającą dochody. Z drugiej strony – inne formy dofinansowania, a więc wszelkiego rodzaju zasiłki, dopłaty, świadczenia (jak np. pierwszeństwo otrzymania miejsca w akademiku dla dziecka przedsiębiorcy) także zależą w dużej mierze od kryterium dochodowego. Z moich doświadczeń wynika, im prostsza forma prowadzenia ewidencji – tym przedsiębiorca powinien liczyć się z większymi ograniczeniami, mniejszymi możliwościami uzyskania różnych świadczeń. Problem dotyczy nie tylko samego przedsiębiorcy, ale również dotyka w większości przypadków jego najbliższych: małżonków i dzieci. Rzadko ktoś się zastanowi nad wpływem formy opodatkowania na koszty kredytu hipotecznego czy warunków leasingu (np. auta). A takie elementy najlepiej planować z wyprzedzeniem. Im więcej polegamy na zewnętrznej pomocy lub dofinansowaniu, tym korzystniejsze stają się formy opodatkowania od dochodu – zasady ogólne lub podatek liniowy, ryczałt staje się wówczas w opozycji.

Ulgi – z roku na rok maleje liczba ulg, z których przedsiębiorca może skorzystać. Jedną z kluczowych ulg, dostępną dla przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych, jest rozliczenie z małżonkiem lub z dzieckiem oraz ulga na dzieci. Pozostałe ulgi,  mają zdecydowanie mniejsze znaczenie. To zawsze sprawa indywidualna, czy mamy możliwość korzystania z różnych ulg. Liczą się one jednak, gdy podejmujemy decyzję – to często są konkretne pieniądze, wpływające na wynik z 2 kroku. Trzeba znać możliwość ulg do wykorzystania w danym roku.

Trzeba powiedzieć, że ulg na dany rok podatkowy nie mogą nam zabrać… ale mogą wprowadzić. Wszelkie zmiany dotyczące ulg na podatek pit rozliczane w zeznaniach rocznych, na niekorzyść obywateli, powinny być wprowadzone miesiąc przed rozpoczęciem roku a te na korzyść – w trakcie roku. Zatem najgorsze opcje będziemy znali przed rozpoczęciem roku i możemy podjąć decyzję.

Formalności. Ewidencja przychodów prowadzona dla ryczałtu  jest prostszą ewidencją niż księga przychodów i rozchodów, różnica nie jest jednak znacząca zwłaszcza gdy prowadzimy działalność handlową – np. wciąż mamy obowiązek gromadzenia dokumentów zakupu towarów. W momencie gdy jesteśmy vatowcem, a więc mamy obowiązek prowadzenia ewidencji zakupów i ewidencji sprzedaży dla celów VAT – korzyści z mniejszych formalności przy ryczałcie praktycznie znikają.

Strata a zmiana formy opodatkowania.

Na koniec jeszcze jedna rzecz, o  której wielu zapomina. Są przedsiębiorcy, którzy obawiają się zmienić formę opodatkowania gdy wykazywali dotychczas stratę z działalności i dalej chcą korzystać z niej w celu zmniejszenia pitu. Nie przepada ona, przysługuje bowiem prawo do rozliczenia wg źródeł przychodów/dochodów a nie wg formy opodatkowania tego źródła. Strata wykazana w latach poprzednich gdy pit liczyliśmy wg zasad ogólnych czy liniowo, również może zmniejszać podatek gdy przejdziemy na ryczałt. Gdy będziemy już na ryczałcie, pomniejszamy przychód do opodatkowania nie dochód. Pozostałe zasady są te same: 5 lat na rozliczenie, nie więcej niż 50% w jednym roku.

Zmiana – jak dokonać formalności

Wniosek trzeba złożyć najpóźniej dwudziestego w poniedziałek. O zmianie informujemy US w dowolnej pisemnej formie – możemy wykorzystać druk aktualizacyjny CEIDG, wzory udostępniane przez urzędy czy własną inwencję twórczą. Popularną metodą jest również złożenie aktualizacji drogą elektroniczną przez ceidg.gov.pl – ta opcja jest dostępna gdy mamy odpłatny podpis elektroniczny albo bezpłatny profil zaufany. To nie jedyne korzyści z posiadania profilu.

Incoming search terms:

  • formy opodatkowania
Categories: obowiązki, ogólne

4 komentarze so far.

  1. Magda napisał(a):

    Kawał dobrego wpisu! Sama jestem na etapie wyboru czy zmieniać skalę podatkową na podatek liniowy, ale chyba w tym roku odpuszczę. Niefajne jest to, że trzeba jakoby oszacować zarobki za cały rok i spojrzeć w przyszłość, bo np. a nuż w listopadzie „zarobię 10 tysięcy i przekroczę próg”. Szkoda, że w normalnej sytuacji, nie można zmienić formy opodatkowania w ciągu roku i tylko wykonać korekt zaliczek na PIT-5.

    Pozdrawiam!

  2. Robert napisał(a):

    A do kiedy można zgłaszać rozliczanie kwartalne z vat/pit?

    • Joanna napisał(a):

      Termin na zmianę vat na kwartalne już od I kwartału – 25 luty, termin na kwartalne zaliczki pit od 2014 to 20 luty.

Leave a Reply