Generalna zasada mówi, że za czas zawieszenia działalności gospodarczej nie ma obowiązku składania deklaracji VAT. Uregulowane jest to bezpośrednio w przepisach – art. 99 ust 7a. ptu.

7a. W przypadku zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej podatnicy nie mają obowiązku składania deklaracji, o których mowa w ust. 1 i 2, za okresy rozliczeniowe, których to zawieszenie dotyczy.

Pomimo w/w zasady ogólnej, w ustawie vatowskiej wymieniono bezpośrednio lub pośrednio sytuacje, w których z powyższego udogodnienia czynnik płatnicy VATu nie skorzystają. W artykule przedstawiam te przypadki.

Czas

Deklaracji nie składamy za czas zawieszenia, nie zaś w trakcie zawieszenia działalności. Jest to o tyle istotne, że w czasie zawieszenia często przypadają terminy na składanie deklaracji za czas przed zawieszeniem – zawieszenie działalności nie niweluje w tym zakresie żadnych obowiązków za okresy przed zawieszeniem.
Należy pamiętać również o tym, iż zawieszenie działalności nie zawsze następuje 1.wszego danego miesiąca lub kwartału – nie pokrywa się z okresami, za które rozliczamy VAT. Jeśli w danym okresie, za który należy przygotować deklarację VAT, działalność nie była zawieszona chociaż przez jeden dzień – konieczne jest złożenie deklaracji za ten okres. Deklarację składa się za cały okres, nie tylko za część okresu przed zawieszeniem.

Przykład 1
Zawieszenie nastąpiło 15 lipca 2014. Obowiązkowo należy przygotować i złożyć deklarację VAT-7 za miesiąc lipiec lub VAT-7K za 3 kwartał 2014.
Deklaracje składamy po okresie, za który jest składana. Za lipiec w sierpniu, za 3 kwartał w październiku – do 25.tego.

Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów

Odrębny przypadek to dokonanie wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, tak literalnie brzmi ustawa. Przekładając jednak ją na praktykę, istotniejsze jest powstanie obowiązku podatkowego od WNT – tzn. momentu w którym dokonanie takiego zakupu należy wykazać w ewidencjach VAT i przenieść do deklaracji VAT.
Obowiązek podatkowy powstaje w dacie wystawienia faktury zakupu WNT, lub w terminie na jej wystawienie jeśli faktura nie została wystawiona terminowo lub nie wystawiono jej wcale.
Może się zatem zdarzyć, że otrzymamy fakturę na zakup towarów dokonany przed zawieszeniem, a sama faktura będzie datowa na czas zawieszenia pozbawiając przedsiębiorcę możliwości nieskładania deklaracji VAT.

Przykład 2
Zawieszenie nastąpiło 15 lipca 2014, natomiast towar został zakupiony tydzień wcześniej. Kontrahent wystawił fakturę zakupu na początku sierpnia 2014 – nabywca musi złożyć deklaracje VAT i za lipiec i za sierpień, a za sierpień dodatkowo wykazać transakcję w informacji podsumowującej VAT-UE obejmującej sierpień.

Import usług lub zakup towarów, w zakresie których nabywca jest podatnikiem

WNT nie jest jedynym rodzajem transakcji zakupu, który narzuca specjalne obowiązki na nabywcę. Tak również dzieje się w przypadku importu usług (zakupu usług od podmiotów zagranicznych) oraz zakupu towarów, w zakresie których są podatnikiem (np. zakup stali – czyli towary wrażliwe). W tej puli mieszczą się zakupy rozliczane jako „odwrotne obciążenie”.

Przykład 3
Zawieszenie nastąpiło 15 lipca 2014, natomiast w sierpniu podatnik zapłacił za odnowienie domeny strony firmowej u zagranicznego operatora. Dokonanie importu usług wymusza na nim złożenie deklaracji VAT obejmującej sierpień.

Przykład 4
Zawieszenie nastąpiło 15 lipca 2014, natomiast podatnik leasinguje pojazd od niemieckiego kontrahenta (długotrwały najem pojazdów rozliczany jest wg art. 28b) oraz opłaca abonament za dostęp do materiałów graficznych na portalu Fotolia. Żadna z umów nie została rozwiązana ani wstrzymana z powodu zawieszenia działalności i ze względu na stałe koszty prowadzenia firmy w których występuje import usług, przedsiębiorcy nie obejmuje w ogóle przywilej nie składania deklaracji VAT za czas zawieszenia.

Korekty podatku naliczonego

Obowiązujące od 2013 przepisy wymuszają korektę w podatku naliczonym nieopłaconych wydatków po upływie 150 dni od terminu płatności (tzw. ulga na złe długi). Przedsiębiorca musi zmniejszyć podatek naliczony wcześniej odliczony w okresie, w którym przypada 150 dni od terminu płatności dokumentu. Musi zmniejszyć podatek naliczony także w kilku innych przypadkach i to we wskazanym przez przepis okresie, niezależnie od faktu zawieszenia.
Za takie okresy również istnieje obowiązek składania deklaracji VAT.

Przykład 5
Zawieszenie nastąpiło 15 lipca 2014, natomiast w sierpniu podatnik otrzymał fakturę korygującą zakup ze stycznia 2014 – korekta zmniejszała wartość wydatku. Ponieważ wcześniej odliczono podatek naliczony z tego zakupu, konieczne jest również uwzględnienie zmniejszenia tego podatku w okresie w którym otrzymano korektę – co wymusza złożenie deklaracji VAT obejmującej sierpień.

Przykład 6
Zawieszenie nastąpiło 15 lipca 2014, natomiast w sierpniu podatnik otrzymał fakturę korygującą zakup paliwo do samochodu osobowego ze stycznia 2014 – korekta zmniejszała wartość wydatku. Ponieważ podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od tego wydatku i tego nie dokonał, korekta nie spowodowała konieczności składania deklaracji VAT za sierpień. Z punktu widzenia podatku VAT, nie miał obowiązku składania deklaracji VAT za sierpień.

Korekta roczna podatku naliczonego lub korekta dla pojazdów

Wielu przedsiębiorców musi złożyć deklaracje za pierwszy okres danego roku podatkowego gdy prowadziło sprzedaż opodatkowaną i zwolnioną (wykazując roczną korektę podatku naliczonego) lub w przypadku sprzedaży pojazdu ze względu na korekty jednorazowe lub wieloletnie od nabyć środków trwałych.
Szczególnie obowiązujące od kwietnia przepisy wprowadziły nowe zasady korygowania podatku VAT gdy dochodzi do sprzedaży lub nieodpłatnego przekazania pojazdu. Powstała zatem nowa lista przedsiębiorców, którzy niewiele wyniosą z art. 99 ust 71 – jeśli sprzedadzą samochód, przy nabyciu którego przysługiwało im odliczenie VAT i ciągle kwalifikuje się on do korekty VATu.
Sprzedaż pojazdu stanowiącego środek trwały jest jedną z dozwolonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej działań, które może przedsiębiorca wykonywać w czasie zawieszenia.

Obowiązek podatkowy w czasie zawieszenia

Ostatnim wyjątkowo istotnym powodem wyłączającym możliwość nieskładania deklaracji VAT, jest powstanie obowiązku podatkowego w czasie zawieszenia działalności. Tzn., pomimo zawieszenia i niedokonywania bieżącej sprzedaży, jesteśmy zmuszeni do rozliczenia podatku VAT należnego.

Przykład 7
Zawieszenie nastąpiło 15 lipca 2014 u podatnika rozliczającego się metodą kasową. W październiku 2014 otrzyma zapłatę na sprzedaż usług dokonanych na początku lipca, przed zawieszeniem działalności. Obowiązek podatkowy przypadający na październik powoduje obowiązek złożenia deklaracji VAT-7K za 4 kwartał 2014.

Przykład 8
Zawieszenie nastąpiło 15 lipca 2014. Podatnik będący biegłym sądowym, świadczył w maju 2014 usługi na rzecz sądu administracyjnego związane z postępowaniem sądowym i otrzymał za nie zapłatę w sierpniu 2014. Obowiązek podatkowy przypadający na sierpień powoduje obowiązek złożenia deklaracji VAT obejmującej sierpień 2014.

Likwidacja działalności gospodarczej (zakończenie działalności vatowca)

Zakończenie działalności jako czynnego podatnika VAT rodzi konieczność sporządzenia spisu z natury i wyliczenia podatku VAT należnego od tego spisu oraz dokonania odpowiedniego zgłoszenia – druku VAT-Z przy likwidacji oraz druku aktualizacyjnego VAT-R przy kontynuacji działalności ale w ramach zwolnienia z VAT.
Kiedy DG jest likwidowana bez jej odwieszania składamy VAT-Z; w czasie zawieszenia podatnik może również zrezygnować ze zwolnienia przy zachowaniu odpowiednich warunków – w takim przypadku składa VAT-R jako aktualizację. W obu przypadkach wystąpienie podatku VAT należnego od remanentu (nawet w wartości zerowej) powoduje konieczność składania deklaracji bez względu na zawieszenia.

VAT od wydatków w czasie zawieszenia

Przepisy vatowskie nie zawierają żadnej specjalnej klauzuli pozwalającej na ulgowe traktowanie przedsiębiorców, którzy zawiesili działalność a jednocześnie ponoszą wydatki z których przysługuje im prawo do odliczenia podatku VAT. Nie ma specjalnych rozwiązań pozwalających na przedłużenie czy przeniesie terminu na odliczenie wydatków poniesionych w tym czasie. Obowiązują w tym zakresie zasady ogólne – aby odliczyć VAT, trzeba wykazać go w składanej deklaracji. Bez składania deklaracji nie będzie odliczenia.
Podatek można rozliczyć w ciągu 3 okresów rozliczeniowych.
Jeśli czas zawieszenia nie przekroczył 3 okresów rozliczeniowych od momentu nabycia prawa do odliczenia – 3 kwartały lub 3 miesiące – to wówczas może wykazać podatek w deklaracji za okres po zawieszeniu i w ten sposób odzyskać podatek.
Faktyczny czas zawieszenia może wynieść jednak znacznie dłużej – 2 lata, na czas sprawowania opieki 3 lata. Stajemy zatem wówczas wobec konieczności składania deklaracji za czas zawieszenia, i nie skorzystamy z przywileju określonego w art. 99 ust 7a .

Categories: obowiązki

Leave a Reply